Opzeggingstermijn - Formule Claeys
Inleiding :
Voor de bedienden waarvan het jaarloon 30.327 EUR (bedrag geldig voor 2010) overschrijdt, dient de opzeggingstermijn te worden vastgesteld in onderling akkoord tussen de werkgever en de werknemer en dit ten vroegste op het ogenblik dat de opzegging wordt gegeven. Bij ontstentenis van akkoord tussen partijen wordt de opzeggingstermijn vastgesteld door de rechter die soeverein een beslissing zal treffen op basis van de concrete gegevens van de zaak.
Er bestaan verschillende methodes om een billijke opzeggingstermijn te berekenen, waaronder de methode CLAEYS. Deze methode is gebaseerd op een statistische analyse van de rechtspraak en is gebaseerd op drie factoren : de anciënniteit, de bezoldiging en de leeftijd van de bediende.
De opzeggingstermijn die het resultaat is van de berekening volgens de methode CLAEYS moet dus beschouwd worden als een indicatie van een tendens in de rechtspraak : de formule is geen "officiële" formule en dient dus niet verplicht te worden toegepast.
Het is mogelijk voor de bedienden die op het ogenblik van de indiensttreding een jaarloon hebben boven de grens van 60.654 EUR (bedrag geldig voor 2010), de door de werkgever in acht te nemen opzeggingstermijnen voorafgaandelijk vast te stellen bij overeenkomst. Deze overeenkomst moet worden afgesloten ten laatste op het ogenblik van de indiensttreding. De opzeggingstermijnen mogen niet korter zijn dan de wettelijke minimumtermijnen (drie maanden per aangevangen periode van vijf jaar dienst).
Bij ontstentenis van dergelijke voorafgaandelijke overeenkomst zijn de regels zoals omschreven in deze informatie van toepassing.
Deeltijdse bediende
Het loon van een deeltijdse bediende moet omgerekend worden naar het voltijds equivalent.
Zie ook “Deeltijdse uitvoering van de arbeidsovereenkomst”
Nieuwe formule
Op basis van de analyse van talrijke rechterlijke uitspraken tussen 2003 en 2007 werd de formule Claeys vernieuwd vanaf 2008. De formule Claeys 2008 luidt als volgt (voor de bedienden wier jaarloon lager is dan 120.000 € per jaar):
(0,87 x anciënniteit) + (0,06 x leeftijd) + (0,037 x loon/1000 x 106,53/
index van maand van ontslag) – 1,45
Betrokken bediende :
Het programma berekent de opzeggingstermijn en vergoeding voor de "gewone" bedienden.
In bepaalde gevallen kunnen er echter bijzondere regels van toepassing zijn :
1) Bepaalde bijkomende vergoedingen kunnen verschuldigd zijn :
- Voor de handelsvertegenwoordigers : de uitwinningsvergoeding (compensatie van het verlies aan cliënteel)
- Voor de beschermde werknemers : een beschermingsvergoeding (bijvoorbeeld : binnen het kader van de moederschapsbescherming of van de bescherming van leden van de OR of van het CPBW).
2) verkorte opzeggingstermijnen kunnen toegepast worden :
- Voor de bedienden die de pensioengerechtigde leeftijd bereiken
3) Uit analyse van de rechtspraak blijkt dat voor lonen gelijk aan of hoger dan 120.000 EUR een alternatieve formule moet worden gebruikt, waarbij de factor loon minder zwaar doorweegt : (0,87 x anciënniteit) + (0,06 x leeftijd) + (0,029 x loon/1000 x 106,53/index van de maand van ontslag) – 1,45
Anciënniteit en Leeftijd :
De anciënniteit en de leeftijd worden uitgedrukt in jaren en in gedeelten van jaren volgens de onderstaande tabel :
1 maand = 0,08 jaar 7 maanden = 0,58 jaar
2 maanden = 0,17 jaar 8 maanden = 0,67 jaar
3 maanden = 0,25 jaar 9 maanden = 0,75 jaar
4 maanden = 0,33 jaar 10 maanden = 0,83 jaar
5 maanden = 0,42 jaar 11 maanden = 0,92 jaar
6 maanden = 0,50 jaar 12 maanden = 1,00 jaar
Een anciënniteit van 3 jaar en 2 maanden wordt dus 3,17.
Ontslagdatum :
- datum waarop de berekening gemaakt wordt
- of datum waarop de opzeggingstermijn ingaat
- of datum van onmiddellijke verbreking
% werkgeversbijdrage RSZ :
Het % werkgeversbijdrage RSZ voor een bediende bedraagt om en bij de 35%. Het juiste % kan u altijd terugvinden in de rubriek "patronale sociale lasten" van het toepasselijke paritair comité in onze sectorale informatie.
Loongegevens :
De bezoldiging bevat zowel de normale brutomaandbezoldiging als de voordelen verworven krachtens overeenkomst (zoals bijvoorbeeld de eindejaarspremie of het dubbel vakantiegeld). Ze wordt uitgedrukt in duizenden euro’s (bijvoorbeeld 130.391,99 EUR wordt 130,39199).
Bij het vaststellen van deze formule werden alle bezoldigingen geïndexeerd tot op het niveau van juli 2003 zodat ze overeenstemmen met het indexcijfer der consumptieprijzen 112,59 (basis 1996), hetzij 97,96 (basis 2004)
• Wanneer het ontslag plaats heeft vóór 1 januari 2006 :
Het programma gebruikt het indexcijfer der consumptieprijzen met als basis 1996. De bekomen bezoldiging wordt geïndexeerd overeenkomstig de volgende formule :
bezoldiging x 112,59 (=indexcijfer van juli 2003 met als basis 1996) / indexcijfer van de maand van het ontslag (basis 1996)
Het programma zal de tabel met de indexcijfers der consumptieprijzen met als basis 1996 weergeven zodat U het indexcijfer van de maand van het ontslag kan terugvinden.
• Wanneer het ontslag plaats heeft na 31 december 2005 :
Het programma gebruikt het indexcijfer der consumptieprijzen met als basis 2004. De bekomen bezoldiging wordt geïndexeerd overeenkomstig de volgende formule:
bezoldiging x 97,96 (= indexcijfer van juli 2003 met als basis 2004) / indexcijfer van de maand van het ontslag (basis 2004)
Het programma zal de tabel met de indexcijfers der consumptieprijzen met als basis 2004 weergeven zodat U het indexcijfer van de maand van het ontslag kan terugvinden.
N.B. : het gebruikte indexcijfer is die van de consumptieprijzen (niet de gezondheidsindex).
ebruik het indexcijfer dat van toepassing is op het ogenblik van het onmiddellijk ontslag of op het ogenblik van de normale aanvang van de opzeggingstermijn ingeval van ontslag mits prestatie van een opzeggingstermijn.
• Wanneer het ontslag plaats heeft na 1 januari 2008:
Het programma gebruikt het indexcijfer der consumptieprijzen met als basis 2004. De bekomen bezoldiging wordt geïndexeerd overeenkomstig de volgende formule:
bezoldiging x 106,53 (= gemiddeld indexcijfer van 2007 met als basis 2004) / indexcijfer van de maand van het ontslag (basis 2004)
Het programma zal de tabel met de indexcijfers der consumptieprijzen met als basis 2004 weergeven zodat U het indexcijfer van de maand van het ontslag kan terugvinden.
N.B. : het gebruikte indexcijfer is dat van de consumptieprijzen (niet de gezondheidsindex). Gebruik het indexcijfer dat van toepassing is op het ogenblik van het onmiddellijk ontslag of op het ogenblik van de normale aanvang van de opzeggingstermijn ingeval van ontslag mits prestatie van een opzeggingstermijn.
Diverse premies
Dit zijn de voordelen waarop dubbel vakantiegeld moet berekend worden
Dubbel vakantiegeld
Het dubbel vakantiegeld wordt automatisch berekend.
Privé gebruik firmawagen
Het privé gebruik van de firmawagen is een voordeel in natura. De rechtspraak waardeert dit voordeel doorgaans tussen 200 en 500 EUR per maand, afhankelijk van het type wagen. Eventuele persoonlijke bijdragen moeten afgetrokken worden.
Maaltijdcheques
Per effectief gewerkte dag heeft de werknemer recht op 1 maaltijdcheque. In een voltijds arbeidsregime werkt een werknemer normaal 231 dagen (365 kalenderdagen -104 weekenddagen -10 feestdagen -20 vakantiedagen). Dit aantal dagen moet verminderd worden indien de onderneming meer afwezigheidsdagen heeft (extrawettelijke vakantiedagen, arbeidsduurvermindering,...).
Werkgeversbijdrage Groepsverzekering
De werkgeversbijdrage in de premie van de groepsverzekering moet ingevuld worden zonder rekening te houden met de taks van 4,4% en met de RSZ bijdrage die de werkgever betaalt op de premie.
Andere voordelen
Dit zijn de voordelen waarop geen dubbel vakantiegeld moet berekend worden.
Berekening :
De opzeggingstermijn wordt berekend door de volgende producten op te tellen :
- lonen lager dan 120.000 EUR
0,06 x leeftijd = ....,..........
0,87 x anciënniteit = ....,..........
0,037 x bezoldiging in duizenden EUR = ....,..........
subtotaal = ....,..........
aftrekking van het forfait = - 1,45
Eindresultaat
- lonen gelijk aan of hoger dan 120.000 EUR
0,06 x leeftijd = ....,..........
0,87 x anciënniteit = ....,..........
0,029 x bezoldiging in duizenden EUR = ....,..........
subtotaal = ....,..........
aftrekking van het forfait = - 1,45
Eindresultaat
Resultaat :
Opzeggingstermijn
De opzeggingstermijn volgens de methode Claeys heeft slechts een indicatieve waarde.
De formule voor de berekening van de opzeggingstermijn geeft soms een bedrag met decimale cijfers als resultaat.
Gezien het indicatieve karakter van deze methode, bestaan er geen echte afrondingsregels.
Wij raden aan af te ronden naar het hogere of het lagere cijfer naargelang het resultaat respectievelijk hoger of lager dan 0,5 ligt.
Deeltijdse uitvoering van de arbeidsovereenkomst
Bij gebruik van de Formule Claeys voor een deeltijdse werknemer (wiens loon
fictief herberekend werd naar een voltijds loon) moet in principe het deeltijds
loon als basis genomen worden voor de berekening van de opzeggingsvergoeding.
Cass. 11 februari 2006
Nochtans moet ook rekening gehouden worden met recente rechtspraak:deeltijdse
uitvoering omwille van ziekte met toestemming van de adviserend geneesheer van
het ziekenfonds (deeltijds werken – deeltijds ziek)
Bij eenzijdige beëindiging van de arbeidsovereenkomst door de werkgever moet de
verschuldigde opzeggingsvergoeding berekend worden op grond van het basisloon
(zonder rekening te houden met de verminderde prestaties). GwH, arrest nr
89/2009, 28 mei 2009
Deeltijdse uitvoering van de arbeidsovereenkomst omwille van ouderschapsverlof
Bij eenzijdige beëindiging van de arbeidsovereenkomst door de werkgever moet de
verschuldigde opzeggingsvergoeding berekend worden op grond van het basisloon,
d.w.z. zonder rekening te houden met de verminderde prestaties.
Omstandigheden eigen aan de zaak
Het Hof van Cassatie houdt, buiten de criteria van anciënniteit, leeftijd en bezoldiging, waarvan hierboven sprake, eveneens rekening met "omstandigheden eigen aan de zaak" voor de bepaling van de opzeggingstermijn (Cass. 17 sept. 1975, R.W., 1975-1976, kol. 1297 ; Pas., 1976, I, 70).
Het zijn deze "omstandigheden" die de rechter ertoe brengen soms af te wijken van de gemiddelde maatstaf i.v.m. deze materie.
Dit zal soms het geval zijn ter gelegenheid van een geschil waarbij een werknemer ontslagen wordt die bijna de pensioenleeftijd bereikt heeft of wanneer een bediende ontslagen wordt kort nadat hij bij een andere werkgever werd "uitgekocht".
Zo wordt er meer en meer rekening gehouden met de concrete tewerkstellingskansen van de werknemer. Zo zou de aanwezigheid van de functie op de lijst met de knelpuntberoepen een negatieve invloed hebben op de duur van de opzeggingstermijn.
Deze elementen met betrekking tot de omstandigheden van de zaak worden niet in aanmerking genomen in de methode CLAEYS.
|